Rubbing cream onto eczema sufferer's hand

Atopowe zapalenie skóry: Co zaostrza objawy?

Atopowe zapalenie skóry: Co zaostrza objawy?

Przewlekłe choroby skóry, uczulenia i alergie to prawdziwa plaga naszych czasów. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu mało kto słyszał o nietolerancjach pokarmowych, alergii na słońce, detergenty, czy chociażby sierść zwierząt. Pośród wielu rozmaitych chorób na prowadzenie wysuwa się AZS – atopowe zapalenie skóry dotykające coraz więcej osób.

Atopowe zapalenie skóry to przewlekła, przebiegająca z okresami zaostrzeń i remisji choroba skóry i występuje coraz częściej, zwłaszcza w krajach wysokouprzemysłowionych. Niepokoi fakt, że w ciągu ostatnich kilkunastu lat obserwuje się wzrost liczby zachorowań. Czynnikami wywołującymi objawy choroby są najczęściej alergeny wziewne, pokarmy oraz bakterie1.

Skąd bierze się AZS?

Pomimo wielu lat wnikliwych badań wciąż nie wiadomo jakie są dokładne przyczyny choroby i dlaczego u niektórych dochodzi do jej rozwoju, a u innych nie. Podkreślana jest rola czynników genetycznych. Z powodu zaburzeń w obrębie bariery naskórkowej oraz nieprawidłowej funkcji układu immunologicznego, antygeny z łatwością penetrują naskórek i powodują stan zapalny, a co za tym idzie, objawy choroby.2

Wyniki badań nie pozostawiają złudzeń: jeżeli któryś z rodziców cierpi na AZS istnieje małe prawdopodobieństwo, że dziecku uda się uchronić przed chorobą.

Smog, soja i solarium

Objawy AZS trudno przeoczyć, są niestety widoczne i wyjątkowo nieprzyjemne – wysypka, świąd, rumień i mocno przesuszona skóra (skóra atopowa „nie trzyma wody”), to wszystko sprawia, że walka z chorobą jest ciężka i długa. By była jak najbardziej skuteczna, chory powinien przestrzegać kilku ważnych zasad i unikać czynników, które zaostrzają objawy choroby.

Do grupy takich czynników zaliczamy m in. stres, wysokie temperatury, noszenie ubrań z niektórych materiałów i sierść zwierząt domowych.

Stresujące sytuacje niekorzystnie wpływają na skórę, ponieważ mogą zwiększać świąd oraz ryzyko powstania rumienia lub pokrzywki. Atopowa skóra nie lubi również wysokich temperatur, gorącej wody i zbyt długich kąpieli. Chorzy cierpiący na AZS powinni brać kąpiel, a jeszcze lepiej prysznic, w letniej wodzie, zapomnieć o solarium i wielogodzinnych kąpielach słonecznych3.

Skóra alergiczna nie lubi również szorstkich i podrażniających ją tkanin. Najlepszym wyborem będzie delikatna bawełna. Warto pamiętać, że atopicy źle reagują na ubrania wykonane z wełny. Objawy zaostrzać może również obecność roztoczy w domu – warto usunąć z niego wszystkie gromadzące kurz przedmioty, dywany, długie i ciężkie zasłony oraz zaopatrzyć się w antyalergiczny odkurzacz, który zamiast rozpylać pył będzie go całkowicie pochłaniał.

Skóra atopowa źle reaguje na mocno perfumowane kosmetyki o długich i bogatych składach. Takie produkty szybko ją podrażniają, zaostrzając objawy choroby. Alergicy powinni unikać kosmetyków, w których składach znajdziemy m in. : Laurylosiarczan sodowy, parabeny, konserwanty, silnie drażniące alkohole, czy glikole polietylenowe.

Od kilku lat głośno mówi się o negatywnym wpływie zanieczyszczeń środowiska na zdrowie i kondycję skóry. Smog szkodzi każdemu, ale alergicy są najmocniej narażeni na jego wpływ. Smog to nie tylko mieszanina gazów i cząsteczek wchodzących w reakcję ze światłem słonecznym, ale również dym, kurz, piasek i pyły, tak niebezpieczne dla cierpiących na AZS. Rozwiązanie nie nastraja optymistycznie: w zimowe dni, podczas których stężenie zanieczyszczeń jest największe, atopicy powinni zostać w domu, by nie narażać skóry na podrażnienie.

Objawy AZS zaostrza również nieodpowiednia dieta. W krajach wysokouprzemysłowionych dominuje żywność przetworzona, która coraz częściej odpowiedzialna jest za zmiany alergiczne występujące już nawet u niemowląt. Mimo, że jeszcze kilkanaście lat temu nie obserwowano w Polsce uczulenia na kukurydzę, soję, czy owoce morza, dziś są to jedne z największych alergenów4.

Z AZS nie warto walczyć

Atopowe zapalenie skóry to choroba, z którą warto się „pogodzić”, trwa bowiem przez całe życie. Największe nasilenie objawów obserwuje się w okresie niemowlęcym oraz wczesnodziecięcym. Z wiekiem objawy mogą nie występować lub pojawiać się sporadycznie. Przez całe życie należy pozostawać pod opieką lekarza, pielęgnować skórę w zgodzie z jej potrzebami i unikać czynników zaostrzających jej objawy.5

1 lek. med. Lidia Ruszkowska, „Atopowe zapalenie skóry”

2 dr n. med. Małgorzata Sokołowska – Wojdyło, „Atopowe zapalenie skóry u dorosłych”

3 Katarzyna Antos, „Co zaostrza przebieg AZS? Na co powinien uważać atopik?”

4 Lek. med. Lidia Ruszkowska „Atopowe zapalenie skóry”

5 Tamże.